TOKİ, ihmal nedeniyle yıpranan ya da yok olmaya yüz tutan tarihi değerleri koruma altına almak amacıyla restorasyon kredisi sağlıyor. İdare, sivil mimari örneği, özel hukuka tabi gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan, korunması gerekli tescilli taşınmaz kültür varlıklarının bakımı, onarımı ve restorasyonu için önemli miktarda kaynak sağlıyor.

Safranbolu ve Ürgüp evleri TOKİ kredisiyle yenilenecek

İdare, bu yıl restorasyon kredisi başvurularını 7 Nisan-2 Mayıs arasında kabul etti. Mimarisiyle öne çıkan Nevşehir'in Ürgüp ve Karabük'ün Safranbolu ilçelerindeki tarihi yapılar için de kredi başvuruları yapıldı. Bu yıl, restorasyon kredisi için en çok başvuru ise İstanbul'dan geldi. İstanbul'daki 25, Antalya'daki 17, Bursa'daki 11 tarihi yapı için başvuru gerçekleşti.

Tarihi yapılara 45 milyon 735 bin lira kredi

Restorasyon kredisi uygulamasını 2005'te başlatan TOKİ, bugüne kadar 529 tarihi yapıya toplam 45 milyon 735 bin lira kredi sağladı. Bu çerçevede 2010'da 38 restorasyon projesi için 3 milyon liranın üzerinde kredi tahsis eden İdare, 2011'de 72 restorasyon projesine 6,2 milyon, 2012'de 105 proje için 10,4 milyon lira kredi verdi. TOKİ, geçen yıl ise 80 projeye yaklaşık 8,7 milyon lira kredi sağladı.

Kredi üst limiti 125 bin lira

Kredi üst limitini 2005 ve 2006'da 75 bin lira olarak belirleyen TOKİ, 2010'a kadar 80 bin lira kredi verdi. Üst limit 2011'de 90 bin, 2012'de 105 bin ve geçen yıl 115 bin liraya çıkarıldı. TOKİ, bu yıl ise kredi üst limitini 125 bin lira olarak belirledi. İdare her bir proje için, keşif özetinin yüzde 70'ine kadar ve en fazla 125 bin lira kredi kullandırılabilecek. Restorasyon kredisi için, özel mülkiyetteki yapıların Kültür ve Tabiat Varlıklarınca alınmış "tescil" kararının ve onaylı röleve ile restorasyon projelerinin bulunması gerekiyor. Kredilerde özelikle tarihi kent dokularının iyileştirilmesine yönelik ve yerel yönetimlerin projelerine öncelik veriliyor. Bakım, onarım ve restorasyon işlemleri yapılacak taşınmaz kültür varlığının, mimari ve kültürel değeri, fiziki durumu, bulunduğu çevrenin özellikleri, kullanım amacı göz önünde bulunduruluyor. Taşınmaz kültür varlığının bakımı, onarımı ve restorasyonu için yapılacak işlemlerin, yapının kültür varlığı niteliğinin devamını sağlaması, gerekirse sağlıklaştırılması ve işlev kazandırılması amacına yönelik olması gerekiyor.

TOKİ'nin bugüne kadar kredilendirdiği projeler, İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, Amasya, Bartın, Çanakkale, Elazığ, Muğla, Mardin, Uşak, Kastamonu, Tokat, Trabzon, Giresun, Edirne, Isparta, Tekirdağ, Şanlıurfa ve Artvin ile Safranbolu, Kalecik, Bergama, Ürgüp, Bolaman, Bandırma, Ayvalık, Milas, Ula, Foça, İnegöl, Mudanya, Midyat, Seydiler, İnebolu, Alanya, Akçaabat, Osmaneli, Mudurnu, Kemaliye, Göynük, Taraklı, İncesu, Zile, Daday, Mustafapaşa, Birgi, Kalkan, Çavuşin ve Uzungöl gibi il, ilçe ve beldelerde yer alıyor.

KAYNAK: Sabah