Azerbaycan'ın başkenti Bakü'den 70 kilometre uzaklıkta, Hazar Denizi sahasında bulunan Şahdeniz doğalgaz havzası, 1,4 trilyon metreküplük rezerviyle dünyanın sayılı doğalgaz yataklarından birisi konumunda bulunuyor. Şahdeniz 1 projesinde halihazırda üretilen doğalgaz Azerbaycan'ın iç tüketiminde kullanılmasının yanı sıra Gürcistan ve Türkiye'ye ihraç ediliyor. Türkiye, yıllık yaklaşık 6.6 milyar metreküplük doğalgazı ithal ediyor. "Şahdeniz 2" adı verilen yatırım projelerinin tamamlanmasıyla da Avrupa Birliği'ne doğalgaz sağlanacak.

TÜRKİYE'NİN PAYI YÜZDE 19'A ÇIKTI

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Şahdeniz Doğalgaz Üretim Sahası ve TANAP Projesine Türkiye’nin ortaklığına ilişkin düzenlenen imza töreninde şu açıklamaları yaptı: TANAP’a ilişkin anlaşmalar 2012 Haziran’ında İstanbul’da imzalanmıştı. O zamandan bu yana TANAP projesi açısından büyük önem taşıyan projeler yaşandı. Şahdeniz geçtiğimiz Aralık ayında Bakü’de imzalanan törenle neticelendirildi.

Botaş’ın TANAP’taki payı yüzde 20’den yüzde 30’a çıkıyor. Şahdeniz’deki hakkının yüzde 9’dan yüzde 19’a çıkarılması TPAO’yu 2. Büyük ortak haline getirdi.

TANAP’ı Şahdeniz sahasının beslemesi öngörülüyor. TANAP geleceğe yönelik bir projedir.  Bu karar ülkemiz ile Bulgaristan arasında da bağlantı yapılmasını gerektiriyor Ukrayna’da yaşananlar ülkeler arasındaki dayanışmanın önemini gösterdi. Ülkemizin 21 ilinden geçecek projenin inşası sırasında ortaya çıkacak ekonomik paydayı da kalkınma bakımından önemli görüyoruz.

Dev enerji şirketleri Şahdeniz'de

Şahdeniz doğalgaz sahasındaki rezervler, dünyanın önde gelen enerji firmalarının oluşturduğu konsorsiyum tarafından işletiliyor. Şahdeniz sahasındaki ortaklık yapısına göre, BP yüzde 28,8, SOCAR yüzde 16,7, Statoil yüzde 15,5, Total, Lukoil ve NİKO yüzde 10'ar, Türkiye adına TPAO ise yüzde 19 hisseye sahip bulunuyor. 

Şahdeniz'den çıkartılacak doğalgazı Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşıyacak Güney Gaz Koridoru ise Avrupa'nın enerjide Rusya'ya bağımlılığını azaltacak en önemli projelerden biri olarak görülüyor. Beş yıl içerisinde tamamlanması öngörülen projeye, İsrail, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Türkmenistan ve Kuzey Irak'ın da gaz tedarikçisi olarak dahil olması planlar dahilinde bulunuyor.

      Proje kapsamında, Türkiye-Gürcistan sınırından Türkiye-Yunanistan sınırına kadar olacak Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP), başlangıçta 10 milyar metreküpü Avrupa'ya, 6 milyar metreküpü ise Türkiye'ye olmak üzere yıllık 16 milyar metreküp doğalgaz sevkiyatı yapacak. İlk safhası 2018'de tamamlanması öngörülen projede, Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi SOCAR yüzde 80, BOTAŞ ve TPAO ise yüzde 20 paya sahip. Türkiye ve Avrupa bölgesinin enerji güvenliği için büyük önem taşıyan anlaşmayla, Türkiye'nin hem Şahdeniz konsorsiyumdaki hem de TANAP'taki payının artırılması bekleniyor.

KAYNAK: Hürriyet