ÇEVRE ve Şehircilik Bakanlığı’nın hazırladığı ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) Yönetmelik Taslağı’nda daha önceden 2 bin konutun üzerindeki toplu konut projeleri için istenen ‘ÇED süreci’ esnetiliyor. 500 konutun üzerindeki toplu konut projeleri içinse sadece Proje Tanıtım Dosyası sunulması yeterli olacak. Bakanlık en son ekim ayında yenilenen ÇED Yönetmeliği’ni baştan aşağı değiştirecek taslağı tamamladı. Yürürlükte olan yönetmelikte ÇED uygulanacak projeler listesinde, ‘500 yatak ve üzeri kapasiteli hastaneler’ ile ‘2 binin üzerindeki konut projeleri’ ifadesi yer alıyordu. Ancak taslak yönetmelikte bu ifadeler kaldırıldı.

TANITIM DOSYASI YETERLİ


Çevre Mühendisleri Odası Başkanı Baran Bozoğlu, yeni düzenlemede hem şehir hastaneleri hem de 2 binin üzerindeki toplu konut projeleri için zorunluluğun kaldırıldığını, bu projeler için bakanlığın uygun görmesi halinde ÇED isteneceğini söyledi.  Bozoğlu, “Halen yürürlükte olan yönetmelikte 2 bin konut ve üzerindeki toplu konut projeleri için ÇED raporu, 200 konut ve üzerindeki toplu konut projeleri için de Proje Tanıtım dosyası alınması yeterli oluyordu. Taslak düzenlemede ise 500 dairenin üzerindeki toplu konut projeleri için sadece Proje Tanıtım Dosyası verilecek. Böylece 500 konutun altındaki tüm projeler için ÇED muafiyeti tanınmış olacak” diye konuştu.

HASTANE VE GOLF ÇIKTI


Düzenlemeye göre golf sahalarına ÇED rötuşu yapılıyor. Bakanlığın hazırlayarak kurum görüşüne açtığı taslak 31 maddeden oluşuyor. 2013 yılında yayınlanan yönetmeliğin “ÇED uygulanacak projeler”in yer aldığı EK-1 listesinde yer alan “50 hektar ve üzerindeki golf sahaları” ifadesi “seçme eleme kriterleri uygulanacak projelerin” yer aldığı EK-2 listesine alındı. Böylece bundan sonra yapılacak tüm golf sahaları için ÇED raporu yerine Proje Tanıtım Dosyası sunulması yeterli olacak. Daha önce 500 yatak ve üzerindeki hastaneler “ÇED uygulanacak projeler listesinde” yer alıyordu. Ancak yeni taslakta bu zorunluluk kaldırıldı. Bozoğlu, bu düzenlemenin şehir hastanelerinin önünü açmak için yapıldığını savundu. Seçme eleme kriterlerine tabi olan 50-500 yatak kapasiteli hastaneler ve tıp merkezleri bünyesi dışında yer alan diyaliz merkezleri de listeden çıkarıldı.

Mikro HES önlemleri 
ÇED taslağında çevrecilerin tepkilerine neden olan mikro HES’lerle ilgili yeni önlemler getiriliyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle daha önce 25 MWh HES projelerine ÇED uygulanırken artık 10 MWh’nin üzerindeki tüm mikro HES’ler de ÇED kapsamında olacak. Taslak düzenlemede rüzgar ve güneş enerjisi santralleri için de değişikliğe gidiliyor. Buna göre ekim ayında yayınlanan yönetmelikte “türbin sayısı 20 ve üzeri olan rüzgar enerji santralleri” ifadesi “kurulu gücü 50 MWm ve üzeri rüzgar enerji santralleri” olarak değiştiriliyor. “Kapladığı alan 20 hektar ve üzerindeki güneş enerjisi santralleri” ifadesi de “kurulu gücü 10 MWe ve üzerindeki güneş enerjisi santralleri” olarak yeniden düzenleniyor.

Güneş ve rüzgar kriterleri değişiyor

YAŞANAN aksaklıkların giderilmesi ve tanımlanması gereken iş süreçlerinin açıklığa kavuşturulması amacıyla revizyon yapılan yönetmeliğin “ÇED uygulanacak projeler listesi” başlığı altındaki eklerinde değişiklik yapılırken özellikle enerji projeleriyle ilgili kriterler yeniden belirleniyor. Çalışmaya göre ÇED uygulanacak projeler listesinde daha önce “kapladığı alan 20 hektar ve üzerinde olan güneş enerjisi santralleri” şeklindeki tanım “Kurul gücü 10 MWe ve üzerindeki güneş enerjisi santralleri” şeklinde değiştiriliyor. Rüzgar Enerji Santralleri (RES) tanımında da değişiklik yapılıyor. Buna göre daha önce türbin sayısı 20 ve üzeri olan RES’lerle ilgili tanımın kurulu gücü 50 MWm ve üzeri olan RES’ler olarak uygulanması öngörülüyor. RES’lerde önemli olan kriterin türbin sayısı olduğunu dile getiren Bozoğlu, “Bu sıkıntılı bir durum yaratır. 10 MW’lık bir santrali 300 hektarlık bir alanda kurabilirsiniz. O zaman çevreyi daha fazla tahrip etmiş olursunuz” dedi. Yeni düzenlemeyle havai fişek üretim tesisleri de ÇED kapsamı dışında tutuluyor.  Daha önce yılda 100 bin tonun üzerinde üretim yapan seramik ve porselen üretim tesisleri ÇED kapsamındayken yeni düzenlemede bu rakam 300 bin/yıl üzerinde üretim yapan seramik ve porselen üretim tesisleri olarak düşürülüyor.