Türkiye'nin Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi doğrultusunda, imara açılmış alanlarda belli bir yoğunlukta yerleşim sağlanmadan yeni alanların imara açılmaması teşvik edilecek. Kalkınma Bakanlığının koordinasyonunda hazırlanan ve 2014-2023 dönemini kapsayan Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi doğrultusund metropollerin küresel rekabet gücü artırılacak. Türkiye'de İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Adana-Mersin metropol ve metropol potansiyeli olan şehirler olarak değerlendiriliyor.

 Metropol alanlara yönelik politikanın temel amacını, "metropollerin nitelikli mal ve ihtisaslaşmış hizmet üretme, Ar-Ge ve yenilikçilik, yüksek kalitede yaşam ve çalışma imkanları sunma kapasiteleri ile verimlilik düzeyinin yükseltilmesi suretiyle küresel rekabet gücünü artırmak" oluşturuyor.  Strateji doğrultusunda, İstanbul, Ankara, İzmir'e ilave olarak Bursa ile Adana-Mersin'in metropol özellikleri desteklenecek. Adana-Mersin'in, Gaziantep ve İskenderun gibi önemli merkezlerle bütünleşmesi, Doğu Akdeniz Havzası'nda yeni bir çekim alanı oluşturarak ülke genelinde yerleşim sisteminin daha dengeli hale gelmesine çalışılacak.

 - Metropollerin gelişeceği yönler

Metropollere ilişkin planlama ve programlama çalışmaları, İstanbul metropoliten alanının Doğu Marmara-Bursa ve Trakya yönlerinde gelişmesi, İzmir metropoliten alanının ise başta Manisa üzerindeki etkisi gözetilerek, diğer ilgili şehirleri kapsayan planlama ve programlama çalışmalarıyla eşgüdüm içinde katılımcı bir yaklaşımla yürütülecek. Benzer şekilde, Adana-Mersin (Doğu Akdeniz), çevresindeki Gaziantep ve İskenderun gibi sanayi ve liman şehirlerini de kapsayacak şekilde etki alanlarıyla birlikte ele alınacak. Uluslararası rekabet gücünün artırılmasına yönelik politikalar, metropoller için belirlenecek öncü sektörler için uygun ekonomik, sosyal, kültürel ve mekansal ortamı bir bütün olarak sağlamaya yönelik tedbirlerle birlikte değerlendirilecek.

 - Metropoller için yeni hedefler 

İstanbul Uluslararası Finans Merkezi Stratejisi kapsamındaki politikalar, gelişmeler değerlendirilerek sürdürülecek, diğer ilgili sektörleri de kapsayacak şekilde dünya çapında yaratıcı şehir olma yönündeki çabalar yoğunlaştırılacak. Ankara'nın etkili bir uluslararası siyaset ve yönetim merkezi olması yönünde strateji ve eylem planı oluşturulacak, kamu hizmet ve politikaları konusunda uluslararası hizmet sunma yeteneği güçlendirilecek. Şehirde ileri teknolojili savunma sanayi, sağlık endüstrisi ve bilişim sektörlerinin uluslararası rekabet gücü arttırılacak, Ankara'nın bilgi ekonomisi ve kültürel işlevleri üniversitelerle işbirliği içinde geliştirilecek.

 İzmir'in, Akdeniz'in önemli üretim, ticaret, turizm, lojistik ve kültür merkezleri arasındaki konumu güçlendirilecek, kaliteli yaşam koşullarının sağladığı avantaj, yenilikçi ve yüksek teknolojili sektörlerin geliştirilmesi yönünde değerlendirilecek.

İstanbul'un yanında, Ankara ve İzmir'in kültür endüstrilerinin ve sosyal hayatın gelişmesi konusundaki potansiyeli, bu metropollerin gelişme politikaları kapsamında öncelikle değerlendirilecek. Metropol merkezler, sağladıkları çeşitlilikle iş-kültür ve turizm olanaklarını uluslararası standartta bir arada sunabilecek altyapı ve yeteneğe kavuşturulacak. 

Adana-Mersin için politikalar, sanayi ve hizmet sektörlerinin canlandırılması, yenilikçilik ve Ar-Ge kapasitesi ile lojistik altyapısının gelişmesi, tarımsal gelişmeyi destekleyici hizmetlerin iyileştirilmesi ile özel kesim, üreticiler ve kalkınma işbirliklerinin örgütlenmesine yönelecek. Büyük ölçekli sanayi ve lojistik yatırımlarının, ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarıyla planlı bir şekilde gerçekleştirilmesi sağlanacak.  Küresel ve bölgesel düzeyde etkinliğin artırılması yönünde, uluslararası şirketlerin operasyon merkezlerinin Ankara ve İzmir'e çekilmesine öncelik verilecek.

 - İmar planları ve kentsel kararlar için yeni kriterler 

Metropollere yönelik programlarda, öncelikle tarım ve su havzaları olmak üzere çevreye duyarlılık gözetilecek, gereksiz kentsel arsa üretimine gidilmeyecek. Belediyeler, planlama ve hizmet sunumunda şehirlerin özelliklerine uygun olarak "yoğun şehir" yaklaşımının ilkelerini gözetecek, sağladığı imkanları değerlendirecek. İşyeri-konut-kentsel hizmetler ilişkileri gözetilerek çok merkezli gelişme imkanları araştırılacak, bu yaklaşım daha etkili, çevreye duyarlı ve bütünleşik ulaşım sistemleriyle desteklenecek. Kentsel işlevlerin, büyük ölçekli altyapının, yapılaşmanın ve ulaştırma sistemlerinin olumsuz çevresel etkileri azaltıcı şekilde planlaması ve uygulanmasına özen gösterilecek.

 Metropollere ve nüfusu 1 milyon kişinin üzerinde bulunan kentlere öncelik verilerek, belediyelerin detaylı yoğunluk, yayılma alanı çalışması yapması ve bununla ilişkili ulaştırma düzenlemeleri gerçekleştirmesi özendirilecek. Kentlerin alansal olarak kontrolsüz ve ihtiyaç dışında gelişmesi sonucunda oluşan ya da oluşabilecek olumsuz çevresel etkiler azaltılacak, imara açılmış alanlarda belli bir yoğunlukta yerleşim sağlanmadan yeni alanların imara açılmaması teşvik edilecek. 

- Metropoller ulaşım ağlarıyla örülecek

 Güncel Ulaşım Ana Planları çerçevesinde metropoliten alanların yurtiçi ve yurtdışı bağlantıları, tesis ve ulaştırma hizmetleri, etkin ve hızlı bir ulaşıma, nitelikli hizmet sunumuna imkan sağlayacak şekilde yapılandırılacak. Şehir içi ulaşım (deniz-kara-raylı sistem) projeleri, farklı ulaşım sistemlerini bütünleştirecek, yaya dostu ulaşıma ve toplu taşımaya daha fazla yer verecek, çevreye duyarlılığı azami düzeyde gözetecek şekilde programlanacak. İstanbul-Ankara hızlı tren ve otoyol hatlarına ilave olarak, İzmir'in diğer iki metropole hızlı tren ve otoyol bağlantısı gerçekleştirilecek. Ankara'nın yük taşımacılığında kuzeyde Filyos Limanı'na, güneyde Mersin Limanı'na bağlantıları güçlendirilecek.

KAYNAK: Milliyet