Toroslar'ın suyunu Kuzey Kıbrıs'a taşımaya başlayan 'Asrın Projesi' Ada'ya bereketli geldi. KKTC Su Temini projesinin turizmden tarıma, emlaktan sanayiye kadar bütün sektörlere etkisini araştırdık. Su, KKTC'ye ulaşmadan 3 kat artan arsa fiyatlarının 2 yıl içinde yüzde 300 yükselmesi bekleniyor. Projeyle, susuz tarım yapılan Mesarya ve Güzelyurt bölgeleri KKTC'nin 'tarım depoları' haline gelecek. Meserya, Güzelyurt ve Bafra Ada'nın yeni turizm alanları olacak. Bölgedeki turizm yatırımlarının 3 yılda ikiye katlaması bekleniyor. Su projesi öncesinde Ada'da yaklaşık 8 bin dönüm arazide sulu tarım yapılabiliyordu. KKTC'de 850 bin dönüm ekilebilir arazi bulunuyor. Proje ile KKTC'nin yaklaşık 40 bin dönümlük alanında sulu tarım yapılması sağlanacak. Bu da tarım istihdamının artması anlamına geliyor. Proje, Kuzey Kıbrıs'taki yerli üretimin yüzde 50'lere çıkmasını böylece ithalatın da azalmasına vesile olacak. 

1 DÖNÜM 1.500 STERLİN 

KKTC'de emlakçılık yapan Dengiz Kürşat, "Mesarya ve Güzelyurt kuraklık nedeniyle pek ilgi görmüyordu. Su projesi buraya ilgiyi artırdı. Son 2 yılda bir dönümü (Kıbrıs'ta bir dönüm 1338 metrekare olarak hesaplanıyor) 500 sterlin olan arsaların fiyatı 1.500 sterline çıkmıştı. Bu arsaların değerinin 2-3 yıl içinde yüzde 300 artacağını öngörüyoruz" dedi. Kürşat, tarımın hareketlenmesiyle birlikte Mesarya ve Güzelyurt bölgelerinin turizm yatırımcıları için de cazip yerler olacağını söyledi. 

TURİZM YATIRIMLARI 2'YE KATLAR 

13 otelin yer aldığı Bafra'daki arsa fiyatlarında da hareketlenme olduğunu aktaran emlakçı Dengiz Kürşat, "Oradaki oteller deniz suyunu arıtıyor. Bu da çok maliyetli oluyordu. Suyla birlikte bölgedeki turizm yatırımları artar" diye konuştu. Merit Otelleri Yönetim Kurulu Başkanı Reha Arar da su projesiyle birlikte turizm yatırımlarının 3 yılda 2'ye katlayabileceğini aktaran Arar, "Şu anda 20 bin yatak kapasitemiz var. KKTC'nin turistik destinasyon olabilmesi için bu sayının 40 bine çıkması gerekiyor. Yatırımların önündeki en büyük sorun suydu. Bürokrasi engeli de aşılırsa yatırımlar 3 yılda ikiye katlar" ifadelerini kullandı. 

TARIM İSTİHDAM KAPISI OLACAK

KKTC'de gıda, inşaat, kuyum, hizmet ve ticaret alanında faaliyet gösteren Yüksekbaş Group Yönetim Kurulu Üyesi Bünyamin Yüksekbaş, projeyle tarımın yeni bir istihdam kapısı olacağının altını çizerek, "Tarım, turizm ve eğitim dışında ciddi gelir kaynaklarından birisi olacak" dedi. Ülkede su ihtiyacının büyük bölümünün yeraltı kaynaklarından sağlandığını vurgulayan Sabih Can Yüksekbaş ise, "Yıllardır nadasa bırakılan ve mineraller açısından zenginleşmiş bakir toprakların su ile buluşmasının ardından eko tarım üretimiyle dünyanın kabul edeceği tarım ve hayvancılığa bağlı gıda ürünlerine kavuşacağız" diye konuştu. Halen Ada'da 25 bin aile tarımla uğraşıyor. Proje sonrasında istihdamın en az yüzde 40 artması öngörülüyor. Uzmanlar, Kıbrıs'taki toprağın ekolojik olarak kirlenmemiş, bozulmamış olduğuna dikkat çekerek, "Bu arazilerde yıllardır arpa, buğday dışında bir şey ekilmedi. Kimyasal atık ve fabrikalar yok. Bu yüzden, Türkiye'den yatırımcılar burada susam, çörek otu, kalorisiz buğday hatta bal üretmek istiyor" diyor. Adada çalışma potansiyeli olan kişi sayısı 231 bin. Bunun yüzde 50'si istihdam ediliyor. Tarımda çalışanların sayısı istihdamın yüzde 5'i. Tarımdaki gelişmelerle bu sayının da artması bekleniyor.

YERLİ ÜRETİM % 50'YE ÇIKAR

Kıbrıs Türk Sanayi Odası Başkanı Ali Çıralı, turizm sektöründe tüketilen ürünlerin sadece yüzde 13'ünün yerli olduğuna işaret ederek, "İthalatın büyük bölümü gıda ve tarımsal ürün. Su projesiyle tarım üretimi artacak. Bu şekilde yerli üretimin yüzde 50'lere çıkmasını bekliyoruz. Kuraklıktan dolayı durma noktasına gelen narenciye üretiminin de artacağını hatta ülkenin yeniden ihracata başlayacağını düşünüyoruz" diye konuştu.

SANAYİNİN PAYI % 30'A YÜKSELİR

Ada'da kişi başı milli gelirin 13-14 bin dolar olduğunu belirten Kıbrıs Türk Sanayi Odası Başkanı Ali Çıralı, "Ülkenin GSYH'si 8 milyar TL. Bunun yüzde 9.5'u sanayiden geliyor. Projeyle GSYH'nin yüzde 30'unun sanayiden gelmesini öngörüyoruz" dedi.