Avrupa Birliği ve Türkiye tarafından desteklenen, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen Rekabetçi Sektörler Programı'nda yer alan "Hububat Borsası ve Lisanslı Depo Projesi", bölgede hububat üreticilerine 9 milyon 500 bin Avroluk yatırım yaparak sanayi altyapısını iyileştirmeyi ve bölgedeki tarım işletmelerinin rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.

Avrupa Birliği ve Türkiye tarafından desteklenen, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen Rekabetçi Sektörler Programı'nda yer alan "Hububat Borsası ve Lisanslı Depo Projesi", bölgede hububat üreticilerine 9 milyon 500 bin Avroluk yatırım yaparak sanayi altyapısını iyileştirmeyi ve bölgedeki tarım işletmelerinin rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.

Son yıllarda tarım potansiyelini iki kat artıran Şanlıurfa, durum buğday, bulgur ve mercimek başta olmak üzere hububat üretiminde Türkiye'nin en önemli merkezlerinin başında geliyor. Bölgede hububat işleyen KOBİ'ler, şehrin bol ve kaliteli hububat merkezlerine yakın olmanın avantajını değerlendiriyor. Ancak bu avantaja rağmen, geleneksel ve yetersiz depolama şartları nedeniyle Şanlıurfa diğer şehirlerle rekabet etmekte zorlanıyor. 

ÜRETİCİLER DE KOBİ'LER DE ŞİKAYETÇİ

Şanlıurfa'daki paslanmaya dayanıklı çelik silo kapasitesi, potansiyel talebin çok altında kalıyor. Hububatı işleyen tarım işletmeleri ve KOBİ'lerin uygun şartlarda stok yapabilecekleri siloları olmadığı için arz-talep dengesi bozuluyor, verimlilik ve kalite düşüşü yaşanıyor. 

Çiftlikler, hasadın hemen ardından ürünlerini satmaya, borçlarını kapamaya ve bir sonraki ekime hazırlanıyor. Oysa hasat dönemi tarım ürünlerindeki arz yığılması nedeniyle fiyat aralığının en düşük olduğu zaman olarak biliniyor. Ürünlerin gerçek fiyatını bulmadan elden çıkması nedeniyle arz talep dengesi bozuluyor. Bununla birlikte, ürünü işleyen KOBİ’ler tüm yıla dağılmadan ham hububatı tek seferde satın almak durumunda kalarak mali açıdan zorlanıyor. Satın alamadıkları dönemlerde ise yıl içinde ürün bulunamaması veya ürünün fahiş fiyatlardan satılması nedeniyle işletmeler ciddi sorunlar yaşıyor. Dolayısıyla sistem hem üreticilerin hem de işletmelerin aleyhine çalışıyor. Öte yandan, hububat ürünleri doğru koşullarda depolanmadığı için kalitede düşüş görülüyor. Yapılan bilimsel araştırmalar, doğru şartlarda depolanmayan malın yüzde 10 verimlilik kaybına uğradığını ortaya koyuyor. 

ÇÖZÜM HUBUBAT BORSASI VE LİSANSLI DEPOCULUK 

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından Rekabetçi Sektörler Programı çerçevesinde yürütülen ve Şanlıurfa Ticaret Borsası tarafından sunulan "Hububat Borsası ve Lisanslı Depo Projesi", Avrupa Birliği ve Türkiye tarafından 9 milyon 500 bin Avro yatırımla destekleniyor. Şanlıurfa'nın sanayi altyapısını iyileştirerek sağlıklı bir üretim-satış sistemi kurmayı amaçlayan proje, bölgedeki tarım işletmeleri ve KOBİ'lerin rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.

Proje kapsamında 90 bin ton kapasiteli, ürün test ve analizlerinin yapılacağı laboratuvarlara sahip, modern tekniklerle donanmış bir hububat depolama tesisi kuruluyor. Depolama tesisi, Şanlıurfa'da buğday, bulgur, un ve mercimek işleyen KOBİ’lerin ihtiyaç duyduğu hammaddeyi yıl boyunca düzenli, güvenilir, kalite kontrollü bir şekilde elde etmelerini sağlayacak. Ayrıca 200’ün üzerinde tarım işletmesi ve KOBİ’ye lisanslı depoculukla ilgili seminerler düzenlenecek, eğitimler verilecek. 

ÜRÜN SENETLERİYLE FİNANS SIKINTISI BİTECEK

Proje kapsamında, üreticiler lisanslı depoya mahsullerini sağlıklı, sigortalı ve güvenli bir şekilde teslim edebilecek, teslimatın ardından kendilerine uluslararası geçerliliği olan ürün senetleri verilecek. İşletmeler, aldıkları ürün senetlerini teminat göstererek bankalardan kredi ve finansman sağlayabilecek, yatırım aracı olarak kullanılabilecek.

Şanlıurfa Hububat Borsası sayesinde ise üreticiler ürünlerini borsa aracılığıyla pazarlayarak daha kolay ve kalitesine göre fiyatlandırarak satabilecekler. Tarıma dayalı ticaret ve sanayi sektöründeki işletmeler de, ihtiyaç duydukları ürünler için depo inşa etme maliyetine girmeden, talep ettikleri miktar, tür ve kalitedeki ürünü güvenli yoldan temin edebilecek. Bununla birlikte, ürün senetleri tarım ürünleri ticaretinin kayıt altına alınmasına da zemin oluşturacak. Proje, üreticinin gelirini artıracak, kaliteli üretimi teşvik edecek ve depolamada zayiatı azaltarak milli ekonomiye de önemli katkı sağlayacak.