Dünyanın önde gelen ticari gayrimenkul danışmanlık şirketlerinden Cushman & Wakefield, 2016 yılı ilk çeyreği için hazırladığı ‘Türkiye Pazar Analizleri’ raporunu yayınladı. Türkiye’nin ekonomik görünümü, gelişimine ilişkin değerlendirmelerinde de yer aldığı raporda, Türkiye ofis pazarı, perakende sektörü ve Türkiye sanayisi mercek altına alınan konular oldu. 2015 yılının son çeyreğinde Türkiye’nin elde ettiği güçlü ekonomik performansa vurgu yapıldı. 2016 yılının ilk çeyreğinde Türkiye’nin de içinde bulunduğu coğrafyadaki gerilimlerin bu yılın tamamı için iş ve yatırımcı güveni üzerinde baskı oluşturabileceği ve bu tablonun da büyüme üzerinde olumsuz bir etki yapabileceğine işaret edildi.

ASGARİ ÜCRETTEKİ ARTIŞ BÜYÜMEYİ DESTEKLEYECEK

Jeopolitik olarak tablo pek iç açıcı olmasa da asgari ücrette yaşanan yüzde 30’luk artışın tüketici harcamalarını artırması bekleniyor. 2015 yılındaki yüzde 4’lük büyümede kilit rol oynayan tüketici harcamalarının asgari ücret artışı ile bu yıl büyümeye daha fazla etkisi olacağı tahmin ediliyor. Öte yandan planlanan kamu harcamalarının önemi hatırlatılarak kamu harcamalarının büyüme üzerindeki desteğine rağmen tüketici harcamalarının ülke ekonomisi için lokomotif görevini sürdüreceği öngörülüyor.

ATAŞEHİR FİNANS MERKEZİ İLE 1 MİLYON METREKARE KİRALANABİLİR OFİS ALANI

Cushman & Wakefield‘in birinci çeyrek raporunda İstanbul ofis pazarında devam eden geliştirme faaliyetleri ve artan kiralamalar ile 2016 yılının sektör açısından iyi başladığı ifade edildi. Hazırlanan raporda, İstanbul’da geçen yıldan bastırılmış talebin de etkisiyle 63.000 metrekarelik yeni kiralama işleminin gerçekleştirildiği açıklanırken, bu işlemlerde en fazla bankacılık, ilaç, tüketici ürün ve hizmet sektörünün katkısı olduğu belirtildi. Bu sektörlerin 2016 yılının ilk çeyreğindeki kiralamaların yüzde 60’ını gerçekleştirdiğine dikkat çekildi.

Türk Hava Yolları’nın 20 bin metrekarelik müstakil binada kiralama işlemi yaptığı, ilk çeyrek performansına katkı sağladığı ayrıca ifade edildi. İlk çeyrekte 67 bin yeni ofis arzı eklenirken toplam kiralanabilir boş alan büyüklüğünün ise 795 bin metrekareye ulaştığı ve boşluk oranının yüzde 16,7’ye yükseldiği açıklandı. Ayrıca çeyrek boyunca artarak 2,8 milyon m2’ye ulaşan inşa halindeki projelerin 2018 yılının sonuna kadar tamamlanması bekleniyor.

MİA BÖLGELERİNDEKİ ARZLARIN CANLILIK GETİRMESİ BEKLENİYOR

Başta MİA (Merkezi İş Alanı) olmak üzere bölgelerde devam eden kaliteli yeni ofis arzları ile sektörde yeni fırsatlar yaratıldığına vurgu yapıldı. Bu fırsatların ofis kiralama sektörüne canlılık getireceği tahmin ediliyor. Raporda, önümüzdeki 18 ay içerisinde tamamlanacak olan yeni projeler ile ofis arzının artacağı, ancak oluşacak talebin bu arzı karşılayamayacağı beklentisiyle arz talep dengesinde bir bozulma bekleniyor. Artan arz ve muhtemel bir talep eksikliği nedeniyle boşluk oranında bir düşüşe pek ihtimal verilmiyor.

Cushman & Wakefield‘in değerlendirmelerine göre, süren altyapı projeleri sayesinde yeni gelişim bölgeleri ortaya çıkabilir. Bu bölgelere örnek olarak ise Ataşehir’deki Finans Merkezi gösterilirken, proje sayesinde sektöre 1 milyon metrekare yeni ofis arzı yaratılacağı belirtildi.

PERAKENDE PAZARINDA İŞLER YOLUNDA

Perakende pazarında ise alışveriş merkezleri başarılı performanslarını 2016 yılı ilk 3 ayında da sürdürdü. Alışveriş merkezlerine Şubat ayında giden ziyaretçi sayısı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,9 artış kaydederken, elde edilen ciro da yüzde 14,8 arttı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, perakende satışlarındaki artış yüzde 7,9 olarak gerçekleşti. İlk çeyrekte perakendecilik pazarında Amerikan spor giyim markası Under Armour Akasya Acıbadem’de ve İtalyan kozmetik markası Kiko Milano ise Capacity AVM’de açtıkları mağazalar ile Türk tüketicisine ‘merhaba’ dediler. Yine aynı dönemde tüm Türkiye’de Burda Kocaeli ve Mardin AVM olmak üzere iki yeni AVM açılmış, sektöre ilave olarak 74 bin 500 metrekarelik yeni AVM arzı sağlandı.

LOJİSTİKTE SORUN KALİTELİ ALAN EKSİKLİÐİ

Hazırlanan raporda, lojistik sektöründe pazardaki kaliteli alan eksikliğinin devam ettiği vurgulanırken, GYO portföylerinin kaliteli alan olarak uygun seçenekler sunabilen ender örneklerden biri olduğu hatırlatıldı. Ayrıca ihtiyaca göre yapım seçeneklerinin de yer ihtiyaçları için önemli olduğundan bahsedildi. İlk çeyrek boyunca yatırım yapılabilir hazır gelirli ürün eksikliğinin işlem hacmini kısıtlaması raporda yer alırken, fiyatlarda bir artış olmamasına karşın döviz kurlarındaki dalgalanmanın kira gelirlerini etkilediğinin altı çizildi. Kira gelirlerindeki bu dalgalanan döviz etkisinin gelecek çeyreklerde gayrimenkul fiyatları üzerinde önemli bir baskı unsuru yaratacağı öngörülüyor.

2016 yılının birinci çeyreğindeki yüksek ihracat hacmi ve hane halkı tüketiminin güçlü ekonomik performansın sürdüğüne işaret eden raporda kısa vadede bu verilerin sanayi ve lojistik pazarındaki dengenin korunmasına olanak sağlayacağı tahmin ediliyor. 3. Köprü, İzmit Körfez Köprüsü, Kuzey Marmara Otoyolu, 3. Havaalanı gibi projelerden de bahsedilirken bu projelerin yeni alt pazarların yaratılmasında etkili olacağı belirtildi.