Muhendislik ,Felsefe ve Sinerji
Sinerjiye giriş yapmadan önce kısaca gücün bir tanımını yapmakta fayda var. Aslında guc iki sekilde vardir, potansiyel guc ve kinetik guc seklinde olmak uzere, hedef bu gucun degisik bicimlerde potansiyel olarak depolanmasi ve ihtiyac oldugunda bunun kinetik olarak degerlendirilmesidir. bizim burada tarifini yapmaya calistigimiz guc maddesel guctur. insanligin ilk evrelerinde bedensel olarak guclu olanlar toplumda baskin guc olmuslar digerleri uzerinde tahakkum kurma hakkini elde etmislerdir.bu hayvanlar alemindede de boyledir, bedensel gucu en fazla olan hayvan o tolulugun lideri olmus ve kendi grubundaki hayvanlar toplulugunda tabiri caiz ise aslan payinin sahibi olmuslardir. Insanlar aleminin ilk evrelerinde kol ve kas gucu en iyi olan o insan toplulugunun tepesinde kendine yer bulmus ucgensel hiyerarside buna uygun tahakkuk etmiştir.
Evrim kurallari geregi tekamul gelistikce kol ve kas gucunun yanina beyin gucu de girmeye baslamistir.Beyin gucu pramitin ust katmanlarinda kendine yer bulmaya baslamis ve kol va kas gucu ile isbirligine gitmistir. kol ve kas gucunun yonetiminde zulum on planda olmustur. zamanla zulum toplumu yonetmekte yeterli olmayinca yanina beyin gucunu takviye almis, beyin gucu devreye girmeye baslayinca ilim ve bilim yonetimde kendine bir yer bulmaya baslamistir. Zamanla gelisen evrimlesen insanlarin bir kismi asil gucun beden de degil beyinde oldugunu insani insan yapan ,hayvanlardan ayiran en birinci etkenin daha iyi ve hizli calisan beyin oldugunu farketmislerdir. bedensel ozelliklerin beynin gelisiminde bir arac oldugunu beyinsel gelisimin limitleri olmadigini halbuki bedensel gucun limitleri oldugunu farketmislerdir. o yuzden de yonetim kademesinde beyinsel kapasitesinin en iyi olduguna inandiklari kisilere biat eder olmuslardir.toplumlarinda guc kazanmasi 2 sekilde olmustur. 1- kendi urettikleri ve bu uretimde ihtiyaçlarından fazlasina sahip olduklari
2- baska toplumlarin urettiklerini elde etmek seklinde sahip olduklari
- baska toplumlarin urettiklerine de sahip olmak 2 yoldan mumkun olmakta idi
2a) ticaret yolu ile
2b) gasp yolu ile
gasp yolunun bir diger aciklamasi da toplum icinde oldugunda hirsizlik, toplumlar arasinda oldugunda da savasarak talan, el koyma, haraç olarak aciklanabilir.
Sinerji is alemi tarafindan gucbirligi nedeni ile guce guc katmak ,amagüçlerin toplami kadar degil bir guc patlamasi olarak tanimlanmistir. Eski turk boylarinin hikayelerinde de birlik olamamanin sebeb oldugu gucsuzlugu de bir cubuk kirmak ve akabinde cubuk demetini kirmaya calismak seklinde gormekteyiz. Insanligin evriminde insanlar surekli guclu olmaya calismak , gucu arttirmak en lokomotif etken olmustur.insanlarin ve toplumlarin tum davranislari bu temel durtu uzerine kurgulanmistir. Dogaya baktigimizda da hayvanlar aleminde en guclu yaratiklar neslini ve genlerini aktarma ve devam ettirme hakkini kazanmislardir. Insanlarin evrimsel gelisiminde en guclulerin piramitin en ust katmanlarinda yer almalari dogal surece de uygun bir yapilanma olmustur. toplumsal yapilanmada da herkes gucu oraninda toplumsal piramitte yer buldugunda o toplumda toplumsal baris hakim olmaktadir. toplumlar veya kurumlar bu piramitte uygun sekilde yapilanirlar ve kenetlenirse o toplumun veya kurumun gucu o toplumu veya kurumu olusturan kisilerin toplam gucu kadar degil, sinerji dedigimiz bir guc patlamasi ile geometrik bir oranda guce kavusmaktadirlar.
soyle ki
Mukavemet derslerinde gördüğümüz mukavemet hesaplarinda baz alınan, kesitlerin eylemsizlik ( atalet ) momenti dedigimiz bir degeri vardir , bu o kesitin dis kuvvetlere karsi dayanim limitini hesaplamada gosteren formül ile bulunan bir degerdir. en basitinden dikdörtgen bir kesitte bu değerin bulunması
b=genişlik
h=yükseklik
I=Atalet momenti(eylemsizlik momenti)
I= (b)x(h)x(h)x(h)/ 12 dir
olayi basitlestirerek soyle hesaplayabiliriz, elimizde farkli kesitlerde 3 tane nesne olsun, bu kesitler 1x2 1x3 1x4 birim ebatlarında olsun
bu kesitlerin herbirinin tek tek atalet momentleri
I (1) =1x2x2x2/12 = 8/12
I (2) = 1x3x3x3/12=27/12
I (3)=1x4x4x4/12 =64/12
bunlari tek tek toplarsak (8+27+64)/12 =99 /12 olur
ama bunlari ustuste koyar ve birbirlerine yapistirarak entegrasyon sağlarsak yeni sistemin atalet momenti
1x (2+3+4) x (2+3+4) x (2+3+4) / 12 =729/12 olur
goruldugu gibi tek tek toplamlar entegrasyon sonucu 99 dan 729 a cikmistir. bu aradaki fark SINERJI farkıdir.
bu olusan yeni degerin de bu katilima uygun olarak paylasilmasi gerekmektedir.yaklaşık matematiksel toplamdan bu sistem için 7 kat güç fazlalığı olmuştur.
1. eleman veya bireyin 8 olan değeri yaklaşık (729/99)x8 = 56 ya
2. eleman veya bireyin 27 olan değeri yaklaşık (729/99)x 27=190 a
3.eleman veya bireyin 64 olan değeri yaklaşık (729/99)x64 =473 e çıkmıştır.
bu oluşan 7 kat değer veya güç artımı yukarıda hesaplanan değerlerde paylaşılırsa dayanışma ve üretim devam eder.bu denge bozulduğu anda bireyler gücünü sistemden çeker, sistem güç kaybederek oluşan dış etkilere karşı dayanıksız kalarak belli bir yükten sonra malzeme ise kırılır, şirket veya devlet ise de çöker veya kargaşa çıkar,zaman içinde yok olur.gelişmiş toplumlarda bu yönetim ve dağılım hakkaniyete daha yakındır, ama gelişmekte olan toplumlarda ve 3. dünya ülkelerinde yönetim ve dağılım hakkaniyetten uzak olduğundan entegrasyon sağlanamıyor,hesaplarda gözüken sinerji oluşumu da olması gerekenden çok gerilerde kalıyor.Bu sistemi algılayıp yapılanan şirketler ve devletler , diğer şirket ve devletlere üstünlük sağlıyor, ve zaman içinde o şirket veya devletler yok oluyor.