Mekânlarda ısının ortama yayılmasını sağlayan panel radyatörler, ısınma kalitesinde kombiler ve kazanlar kadar etkili oluyor.   Termo Teknik Servis Yöneticisi Ali Bayramoğlu, panel radyatör montajında sık yapılan hataları sektör uzmanları için anlattı:

Montajdan önce: Sorunsuz ısınma için hesaplamanın önemi

Panel radyatör montajından önce ısınacak mahallin konumu, izolasyon durumu, tercih edilen panel radyatör tipi ve özellikleri, istenen ortam sıcaklığı gibi panel radyatör tercihini etkileyecek hususların doğru değerlendirilerek ortam ısıtmasında kullanılacak radyatör metrajının doğru hesaplanması gerekir.

Bu aşamada, mühendislik firmaları üretici tarafından ürünler için tespit edilen değerlere göre oluşturulan ısı tablolarından faydalanmalıdırlar. Aynı ölçülerdeki panel radyatörler farklı özellikleri nedeniyle farklı ısı değerlerine sahip olabilirler. Isı verim tabloları bu anlamda önem arz ederler. Hesaplaması doğru yapılmış ve ortamdaki ısı ihtiyacına doğru yanıt verecek şekilde planlanmış panel radyatörler monte edilmeden önce üreticinin montaj talimatları mutlaka okunmalıdır. Montaj talimatı ürünün üreticisine ve tipine göre farklılık gösterebilir.

Panel radyatör ısıtma prensibi

Panel radyatörlerde ısı yayılımı çalışma prensipleri gereği ışınım (radyasyon) ve taşınım (konveksiyon) ile sağlanır. Isı yayılımı ağırlıklı olarak (Yüzde 80-85) taşınım ile sağlanır. Ortalama ışınım payı yüzde 15-20 mertebesindedir. Bu anlamda montajın yapılacağı yer ısı yayılımı için önemlidir. 

Doğru ölçü seçimi

Isı yayılımı prensibi nedeniyle, panel radyatörlerin montajı için, soğuk hava akımının engelleneceği pencere altları tercih edilmelidir. Pencere altlarına monte edilmeyecek radyatörler ise yine soğuk hava akımının engelleneceği noktalara monte edilmelidir. Pencere altlarına monte edilecek panel radyatörün yüksekliği ısı taşınımını engellemeyecek şekilde belirlenmelidir Bu nedenle, ürün seçilirken montajın yapılacağı pencere önündeki pervaz ve/veya mermer (niş) ile zemin arasındaki net yükseklik bilinmelidir.

Montaj mesafeleri ve konumu

Monte edilecek panel radyatörün en alt noktadan yere olan mesafesi 7-8 santimetreden az olmamalıdır. Eğer pencere önüne monte edilecek ise mermer ve/veya pervazlar panel radyatörün üst ızgarasını kapatmamalı ve ısı taşınımını engellememelidir. Doğru ısı taşınımı için radyatör ızgarası üzerinde de en az 7-8 santimetre mesafe bırakılmalıdır. Dekoratif kafesler, radyatörün ısı yayılımını engellediğinden tercih edilmemeli; radyatör önü objeler ile ısı yayılımını engelleyecek şekilde kapatılmamalıdır. Panel radyatörler pencere altında simetrik olarak monte edilmelidir.

Askı aparatları ve dübeller

Montaj esnasında duvara askı için panel radyatörler ile birlikte verilen L tipi konsol veya üretici tarafından temin edilen özel dizayn edilmiş askı konsolları (J tipi) kullanılabilir. Uzun ölçülü radyatörler ise ambalaj içerisinde verilen iki adetten fazla askı konsolu ile duvara asılabilirler. L tipi konsollar iki yönlü kullanılabilmektedir. Geniş veya dar yüzeyler tercih edilebilir. 

Duvar montajıRadyatör konumunun ve mesafelerin belirlenmesinin ardından, kullanılacak askı tipi seçilerek ambalajından çıkartılır. Askı dübeli ve vidalarının eksiksiz olduğundan emin olunmalıdır. Dübel ve vidalar kullanılarak asılması gereken pozisyon detaylı şekilde belirlendikten sonra duvara birbirine paralel ve sağlam şekilde monte edilmelidir. Askılar monte edildikten sonra, radyatör askılar üzerine yerleştirilmeden önce konsol askılar üzerine verilen plastik parçalar monte edilerek radyatör metali ile askı metalinin birbirine temas etmesi önlenir. Aksi halde ısınma ve soğumada metal yüzeylerin birbirine temas etmesinden kaynaklı ses problemleri oluşabilir.

Pürjör tapa kullanımı ve radyatör eğimi

Radyatör montajında bir diğer önemli konu, panel radyatörün sıcak su üst bağlantı noktasından diğer kenara doğru eğimi çok az yukarı olacak şekilde monte edilmesidir. Pürjör tapa, radyatör eğimine göre yüksekte kalan üst fitting’e takılır. Radyatör içerisinde zamanla birikecek havanın bu noktada toplanması ve pürjör anahtarı ve düz tornavida ile havanın gerektiğinde alınabilmesi sağlanır.

Radyatör tesisat bağlantıları

Panel radyatörlerin tesisat bağlantıları, kullanılacak radyatör tipine bağlı olarak değişmekle birlikte, klasik panel radyatörler en doğru şekilde aşağıdaki metotlar ile çalışırlar:

1. Üstten giriş / Alttan dönüş

2. Üstten giriş / Çapraz alttan dönüş

3. Alttan giriş / Alttan dönüş

Bu metotlar içerisinde radyatör çalışmasını engelleyecek yöntem alttan giriş/üstten dönüş metodudur ve kullanılmamalıdır. Yukarıda belirtilen metotlar radyatörün sağlıklı çalışmasına izin vermesine karşın; metotlar arasında verim farkı bulunur. En verimli metot üstten giriş / çapraz alttan dönüş metodudur. 

Ventil kompakt radyatörlerin tesisat bağlantısı

Ventil kompakt (VK) radyatörlerde sağ veya sol alt bağlantı durumuna göre sıcak/soğuk su girişleri farklılık gösterir. Sıcak su bağlantısı sağ VK’ lı veya Sol VK’ lı radyatörde hangi tarafta olursa olsun, iç kısımda kalan bağlantı olmalıdır. Dışa bağlanan sıcak su girişleri panel radyatörde ısınmayan noktalar olmasına ve dolayısı ile verimliliğinin düşmesine neden olacaktır. Ayrıca VK bağlantılı radyatörlerde verim için mutlaka termostatik vana kullanılmalıdır. Bu tip radyatörler de H ventil üzerinden veya bağlantı noktası tarafındaki üst fitings içerisine takılacak uygun insertlü termostatik vana ile kumanda edilebilir.

Bu bilgilerin çoğu, panel radyatör üreticilerinin sunduğu ambalajlar içindeki montaj talimatlarında yer almakla birlikte, üreticilere göre de değişiklik gösterebilir. Emin olunamayan konularda üretici ile iletişime geçmek en doğru seçimdir.