Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD), Akademetre Araştırma ve Danışmanlık, İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye) ve Türkiye Bilişim Vakfı (TBV) arasında “Alışveriş Merkezlerinde Yapay Zeka Destekli Enerji Verimliliği Projesi’nin bir üst faza taşınmasına yönelik iş birliği protokolü imzalandı.

Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD), Akademetre Araştırma ve Danışmanlık, İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye) ve Türkiye Bilişim Vakfı (TBV) ve iş birliğiyle hayata geçirilen Alışveriş Merkezlerinde Yapay Zeka Destekli Enerji Verimliliği Projesi, AVM’lerin iklim dostu şekilde yönetilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.

İklim krizi ve artan enerji tüketimi, büyük ölçekli ticari yapılarda verimliliği önemli bir başlık haline getirdi. Türkiye’nin COP31 öncelikleri arasında binalarda enerji verimliliğinin yer almasıyla birlikte, özellikle alışveriş merkezlerinin daha akıllı ve verimli sistemlerle yönetilmesi önem kazandı. İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye), Türkiye Bilişim Vakfı (TBV)’nın Be Node platformu iş birliği ile beraber bu alanda öncü bir projenin hayata geçirilmesi için adım atarak, yapay zeka teknolojileriyle iklim dostu ve ölçeklenebilir çözümler üretmeyi amaçlayan “Alışveriş Merkezlerinde Yapay Zeka Destekli Enerji Verimliliği Projesi”ni tasarladı.

Alışveriş Merkezlerinde Yapay Zeka Destekli Enerji Verimliliği Projesi’nin ilk fazı yapay zeka temelli iklim çözümlerinin geliştirilmesini hedefleyen Türkiye Bilişim Vakfı (TBV)’nın Vector Institute ortaklığı ile hayata geçirdiği Global AI Alliance for Climate Action çağrısı kapsamında gerçekleştirildi. İlk fazda yapılan pilot çalışmada özellikle HVAC kaynaklı enerji tüketimindeki düşüşe bağlı olarak, toplam enerji tüketiminde önemli ölçüde maliyet avantajı potansiyelinin ve aynı zamanda sera gazı emisyonlarındaki düşüşe bağlı olarak ise çevresel fayda yaratma potansiyelinin olduğu görüldü. 

İlk fazda gerçekleşen pilot çalışmadan elde edilen çıktılar doğrultusunda, veri genişliğinin ve model kalitesinin artırılması ve projenin kapsamının genişletilmesi amacıyla; Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD), Akademetre, Türkiye Bilişim Vakfı (TBV) ve SKD Türkiye arasında “Alışveriş Merkezlerinde Yapay Zeka Destekli Enerji Verimliliği Projesi”nin ikinci faza taşınmasına karar verildi. Bu kapsamda Esas Gayrimenkul; proje paydaşlarının bir araya gelmesini, sürecin amaç, kapsam ve rollerinin netleşmesini, çalışmanın AYD sürdürülebilirlik gündemi kapsamında ele alınmasını ve AYD bünyesinde proje iletişiminin ve koordinasyonunun kurulmasını üstlenerek, sürecin etkin biçimde yönetilmesini ve sektörel düzeyde anlamlı bir çıktıya dönüşmesini desteklemektedir.



AVM’lerde enerji tasarrufu yapay zeka ile sağlanacak

Enerji tasarrufunu ve binaların iklim dostu şekilde yönetilmesini destekleyen projenin ikinci fazı için Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD), Akademetre Araştırma ve Danışmanlık Şirketi, SKD Türkiye ve Türkiye Bilişim Vakfı (TBV) arasında iş birliği protokolü imzalandı. 31 Mart’ta gerçekleştirilen imza töreniyle birlikte başlayan ikinci fazda, iklim verilerini kullanarak alışveriş merkezlerindeki “Isıtma – Havalandırma – İklimlendirme Sistemleri (HVAC)” operasyonlarını otomatik olarak optimize etme potansiyeli yaratabilecek, yapay zeka destekli bir sistemin geliştirilmesi hedefleniyor. Gerçek zamanlı hava durumu verilerinin analiz edilmesiyle ısıtma, havalandırma ve soğutma ayarlarını dinamik olarak düzenleyebilecek bir sistemin geliştirilmesi bu sistem, AVM’lerin enerji tasarrufu yapılabilmelerine katkı sağlayacak.

Proje, yapay zeka alanındaki araştırmalarıyla öne çıkan TBV’nin teknik desteği, Türkiye’nin önde gelen gayrimenkul yatırımcılarının üyesi olduğu AYD’nin AVM’lerde enerji tüketimine dair know-how’ı, veri analizi konusunda uzman Akademetre’nin katkıları ve iş dünyasının sürdürülebilirlik gündeminin gelişimine yön veren ve paydaşlar arası iş birliğini güçlendiren SKD Türkiye’nin koordinasyonunda devam edecek.

Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkan Yardımcısı ve Esas Gayrimenkul CEO’su Cem Eriç, “AYD olarak, SKD ve TBV iş birliğiyle hayata geçirdiğimiz bu projeyle alışveriş merkezlerimizde sürdürülebilir bir geleceğe odaklanıyoruz. Operasyonel giderlerimizin önemli bir kısmını oluşturan HVAC sistemlerini, yapay zeka destekli analizlerle optimize etmeyi hedefliyoruz. Akademetre’nin sağladığı verilerle; iklim koşulları ve ziyaretçi yoğunluğu gibi değişkenleri modelleyerek enerji tüketimimizi en verimli seviyeye çekeceğiz. Bu veri odaklı yaklaşım, sadece maliyetlerimizi düşürmekle kalmayacak, aynı zamanda sektörümüzün çevresel hedeflerine ve sürdürülebilirlik vizyonuna stratejik bir destek sunacaktır.” ifadelerini kullandı.

Akademetre Kurucu Başkanı Dr. Halil İbrahim Zeytin, “Akademetre olarak, alışveriş merkezlerinden elde edilen enerji ve sürdürülebilirlik verilerini ileri analitik ve yapay zekâ teknolojileriyle anlamlandırarak, ölçülebilir ve uygulanabilir içgörüler üretmeyi hedefliyoruz. Türkiye Bilişim Vakfı, Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği ve SKD Türkiye iş birliğiyle geliştirilen bu model, veri temelli dönüşüm yaklaşımının sürdürülebilirlik projelerindeki kritik rolünü ortaya koymaktadır. Veriye dayalı karar alma mekanizmaları sayesinde yalnızca mevcut tüketimi izlemek değil, aynı zamanda geleceğe yönelik öngörüler geliştirerek daha verimli ve sorumlu sistemler kurmak mümkün hale gelmektedir. Bu yaklaşımın, karbon ayak izinin azaltılmasında somut ve kalıcı katkılar sağlayacağına inanıyoruz.” dedi.

SKD Türkiye Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Duygu Yılmaz, projeyle ilgili olarak şunları söyledi: “İklim kriziyle mücadelede enerji verimliliği, iş dünyasının en kritik dönüşüm alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Alışveriş merkezleri gibi yüksek enerji tüketimine sahip yapılarda yapay zeka destekli çözümler geliştirmek hem çevresel etkilerin azaltılması hem de operasyonel verimliliğin artırılması açısından önemli fırsatlar sunuyor. SKD Türkiye olarak bu projeyle veri temelli, ölçeklenebilir ve sektöre yaygınlaştırılabilir bir model geliştirerek, değer zincirinde dönüşümü hızlandırmayı hedefliyoruz.”

Türkiye Bilişim Vakfı (TBV) Yürütme Kurulu Üyesi Faruk Eczacıbaşı ise “Türkiye, Avrupa’da alışveriş merkezi sayısı bakımından ilk üç ülke arasında yer alıyor. Bu ölçekte bir altyapının enerji kullanımı ve karbon ayak izi hem ulusal hem de küresel iklim hedefleri açısından kritik bir öneme sahip. Teknik ekiplerle kurduğumuz güçlü iş birlikleri sayesinde, alışveriş merkezlerinin en yüksek verimlilikle ve en düşük karbon salımıyla çalışmasını sağlayacak çözümler geliştiriyoruz. Amacımız yalnızca Türkiye’de dönüşümü hızlandırmak değil, aynı zamanda bu alanda uluslararası ölçekte örnek gösterilen bir model ortaya koymak. Bu yaklaşım, sürdürülebilirlikte somut etki yaratırken, Türkiye’yi daha yeşil ve dirençli bir geleceğe taşıyacak önemli bir adım olacaktır.” diye konuştu.