AYD ve Akademetre Research iş birliğiyle hazırlanan
AVM Endeksi’nin Temmuz 2026 sonuçlarına göre, metrekare verimlilik endeksi, geçen yılın aynı ayına kıyasla nominal olarak yüzde 25,2 artarak 5.169 puan olarak kaydedildi.
Aynı dönemde yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 31,75 olması, AVM’lerde metrekare başına cironun reel olarak yaklaşık yüzde 5 gerilediğini gösterdi. Bu sonuç, nominal ciro büyümesinin devam ettiğini; ancak satın alma gücü ve reel ticari verimlilik üzerindeki baskının sürdüğünü ortaya koydu.
Baz:2010 (2010 yılı metrekare başı ciro=100)
(Sektöre ait ciro endeksi, Anadolu ve İstanbul'un GLA büyüklükleri ağırlıklandırarak hesaplanmıştır.)
Ekonomist Fatih Keresteci, endekse ilişkin yorumlarını şöyle aktardı: “AVM ciro endeksi 2026 yılı temmuz ayında, geçen yılın aynı dönemine göre nominal %25,2 büyüdü. Bu oran, reel bazda %5’lik bir daralmaya işaret ediyor. Ciro endeksinde iki aydır üst üstü yüksek oranlı reel daralmalar kaydediliyor. TCMB’nin iç talepteki ivme kaybının belirginleştiği yönündeki tespitleriyle bire bir uyumlu bir tablo ile karşı karşıyayız. Bizce tüketicinin satın alma gücü her geçen ay daha da zayıflıyor. Ayrıca, yaz ayları ve okul açılış öncesinde gündeme gelen masraflar nedeniyle diğer harcama kalemlerine ayırabileceği cüzdan payı görünür bir şekilde azalıyor ve AVM harcamaları da bundan olumsuz anlamda etkileniyor.
Kategori bazlı rakamlarda, son dönemde sıklıkla olduğu üzere kişisel bakım ve kozmetik; yiyecek-içecek ve teknolojide pozitif reel büyümeler var. Bu kategorilerde geçen yılın aynı ayına oranla gerçekleşen reel büyüme oranları sırasıyla %3,1, %0,2 ve %0,1. Ancak, bu noktada bir hususa dikkat çekmekte yarar görüyoruz. Şöyle ki, metodoloji olarak, reel değişimi hesaplarken TÜİK’in resmi TÜFE hesaplamasını baz alıyoruz. Ancak, bazı kategorilerde enflasyon oranı daha yüksek, bazılarında daha düşük. Mesela, geçen ayki değerlendirmemizde dikkat çektiğimiz üzere kozmetik ürün enflasyonu oldukça yüksek. Şu an tüm dünyada tartışıldığı üzere ‘çiplasyon’ tanımı üzerinden teknoloji ürün enflasyonunun çok yüksek olduğuna dikkat çekiliyor. Bu bilgiden hareketle ilgili sektörlerde reel büyüme var demek doğru olmayabilir!
Aynı ifade, daralma kaydeden kategoriler için de geçerli olabilir. Mesela, son yılların en zayıf sektörü ayakkabı. Temmuz’da da verimlilik endeksinde keskin bir reel daralma var. Ancak, TÜİK verisine göre ayakkabı grubunda yıllık enflasyon oranı sadece %10,2! Bu oranı baz aldığımızda ayakkabı kategorisinde yine reel daralma ile karşılaşıyoruz ama niceliği çok naif düzeyde kalıyor. Manşet bazda reel değişim hesaplamasına göre giyim, hipermarket ve diğer başlıklı kategorilerinde de negatif bir tablo gözlemliyoruz. Temmuz ayının sürprizi eğlence ve hobi kategorisinde gerçekleşmiş: %57,9 nominal büyüme ile listenin başında yer alan bu kalem mevsimsellik olgusunu yansıtırken tüketicinin kendini iyi hissetme motivasyonuyla yaptığı harcamalara yönelik eğilimi de gösteriyor.
AVM ziyaretçi sayısında geçen yılki seviyedeyiz. Demek ki, trafikte anlamlı bir değişim olmamasına karşın tüketimde azalma var. Bu da perakendenin son dönemde yaşadığı temel sorunu gösteriyor: Tüketici mağazaya (veya AVM’ye) geliyor ama bu trafik alışverişe istenilen düzeye yansımıyor. Bu noktada bir yandan AVM’nin deneyim merkezine dönüşünü görürken diğer yandan tüketicinin satın alma gücündeki aşınmanın yansımalarını görüyoruz.”
Temmuz 2026 döneminde metrekare verimlilik endeksi, Haziran 2026 dönemi ile karşılaştırıldığında ve enflasyondan arındırılmadan incelendiğinde yüzde -1,5 oranında azalış göstererek 5.169 puan olarak kaydedildi.
Metrekare Başına Ciroda İstanbul Yine Öne Çıktı
Temmuz ayında kiralanabilir metrekare başına düşen ciro, İstanbul’da 22.598 TL, Anadolu’da 17.780 TL, Türkiye genelinde ise 19.707 TL olarak gerçekleşti.
İstanbul’daki metrekare başına ciro, Anadolu ortalamasının yaklaşık yüzde 27 üzerinde gerçekleşti. Bu fark, İstanbul’un yüksek harcama potansiyelini koruduğunu gösterirken lokasyon, ziyaretçi profili ve marka karmasının AVM performansı üzerindeki belirleyici etkisini de ortaya koyuyor.
Kategori Bazlı Ciro Endeksi
Temmuz ayında yıllık bazda en güçlü nominal artış, yüzde 57,9 ile “Eğlence ve Hobi” kategorisinde görüldü. Enflasyondan arındırıldığında da yaklaşık yüzde 20’lik reel büyümeye karşılık gelen bu performans, tüketicinin AVM’leri yalnızca alışveriş noktası değil, sosyalleşme ve deneyim alanı olarak kullanmayı sürdürdüğünü gösteriyor.
Enflasyonla birlikte değerlendirildiğinde Eğlence ve Hobi güçlü reel büyüme gösterirken, Kişisel Bakım ve Kozmetik sınırlı reel artış kaydetti. Yiyecek ve İçecek ile Teknoloji kategorileri enflasyona yakın seyrederken; Giyim, Hipermarket ve özellikle Ayakkabı kategorilerinde reel daralma yaşandı.
Bu ayrışma, tüketicilerin zorunlu veya deneyim değeri yüksek harcamaları korurken ertelenebilir ürünlerde daha seçici davrandığına işaret ediyor.
Geçtiğimiz yılın Temmuz ayı ile karşılaştırıldığında AVM’lerdeki “Kişisel Bakım ve Kozmetik” kategorisinde yüzde 35,9, “Yiyecek İçecek” kategorisinde yüzde 32, “Teknoloji” kategorisinde yüzde 31,8, “Diğer” kategorisinde yüzde 25,3, “Giyim” kategorisinde yüzde 21,4, “Hipermarket” kategorisinde yüzde 15,9, “Ayakkabı” kategorisinde yüzde 8,1’lik artış yaşandığı görülmektedir.
(*Diğer kategorisi; yapı market, mobilya, ev tekstili, hediyelik eşya, oyuncak, kuyum, petshop, terzi ve ayakkabı tamir servisleri, döviz bürosu, kuru temizleme, eczane gibi mağazalardan oluşmaktadır.)
Temmuz 2026 döneminde kategoriler bazında metrekare verimlilik endeksi, Haziran 2026 dönemi ile karşılaştırıldığında ve enflasyondan arındırılmadan incelendiğinde; “Eğlence ve Hobi” kategorisinde yüzde 21,7, “Teknoloji” kategorisinde yüzde 8,5, “Diğer” kategorisinde yüzde 6, “Hipermarket” kategorisinde yüzde 4,4, “Yiyecek İçecek” kategorisinde yüzde 2,6’lık artış görünürken “Ayakkabı kategorisinde yüzde -5,8, “Giyim” kategorisinde yüzde -6,5 ve “Kişisel Bakım ve Kozmetik” kategorisinde yüzde -11,8’lik oranında azalış yaşandığı gözlenmektedir.
.png)
(*Diğer kategorisi; yapı market, mobilya, ev tekstili, hediyelik eşya, oyuncak, kuyum, petshop, terzi ve ayakkabı tamir servisleri, döviz bürosu, kuru temizleme, eczane gibi mağazalardan oluşmaktadır.)
Ziyaretçi Sayısı Endeksi
Temmuz ayında AVM ziyaretçi sayısı hem geçen yılın aynı ayına hem de Haziran 2026’ya göre değişmedi. Ziyaretçi trafiğindeki yatay seyre karşılık nominal cironun yüzde 25,2 artması, ciro büyümesinin yeni ziyaretçi kazanımından çok fiyat artışları ve ziyaret başına harcama tutarındaki yükselişten kaynaklandığına işaret etti.
Haziran 2026’ya göre ise ziyaret sayısı endeksinde değişim görülmemiştir.
.png)