GYODER ve TÜKD Hatay Şubesi iş birliğiyle hayata geçirilen ‘İnşaatın Kadın Ustaları’ projesi, Hatay’da başlayan pilot uygulamanın ardından sektörün ortak gündemine taşındı. GYODER Başkanı Neşecan Çekici, “Kadınların yalnızca sektörün profesyonel kadrolarında değil, üretimin doğrudan içinde de daha görünür olduğu yeni bir çalışma kültürü mümkün” dedi. TÜKD Hatay Şube Başkanı Tülin Kesiktaş, kadınların çalışma hayatına katılımındaki temel engelin işsizlikten çok toplumsal önyargılar, geleneksel roller ve ev içi sorumluluklar olduğunu vurguladı. Projeyle kadınların ekonomik bağımsızlığını ve iş gücündeki görünürlüğünü artırmak, ‘mesleklerin cinsiyeti yoktur’ anlayışını yaygınlaştırmak hedefleniyor.

Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) ve Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği (TÜKD) Hatay Şubesi iş birliğiyle hayata geçirilen ‘İnşaatın Kadın Ustaları’ projesi, Hatay’da başlayan pilot uygulamanın ardından sektörün ortak gündemine taşındı. Tulumları modacı Mehtap Elaidi tarafından tasarlanan ve kadınlara yeni meslek ve istihdam alanları açmayı amaçlayan proje, İnşa Eden Kadınlar Zirvesi 2026’da “Kadın Ustalar / İşin Cinsiyeti Olmaz, Ustası Olur” başlıklı özel oturumda ele alındı. Panelde GYODER Başkanı Neşecan Çekici, TÜKD Hatay Şube Başkanı Tülin Kesiktaş, Kuzu Group temsilcisi Kıvanç Karabaki ve projenin eğitim süreçlerinde görev alan Prof. Dr. Gülgün Mıstıkoğlu, projenin ortaya çıkışından kadınların eğitim ve istihdam sürecine, işverenlerin modele katılımından projenin Türkiye geneline yaygınlaştırılmasına uzanan süreci değerlendirdi. Oturumun en dikkat çekici katılımcıları ise projenin doğrudan sahadaki temsilcileri oldu. Hatay’da eğitimlerini tamamladıktan sonra şantiyelerde boya ustası olarak çalışmaya başlayan Hatice Huylu ve Meryem Dizlek Özdil, yaşadıkları deneyimi bu kez sektör temsilcileriyle aynı sahneden anlattı.

GYODER Başkanı Neşecan Çekici, “Kadınların yalnızca sektörün profesyonel kadrolarında değil, üretimin doğrudan içinde de daha görünür olduğu yeni bir çalışma kültürü mümkün” dedi. TÜKD Hatay Şube Başkanı Tülin Kesiktaş da kadınların önündeki en büyük engelin işsizlik değil, toplumsal önyargılar olduğunu belirterek, “Birçok kadın çalışmak istiyor ancak çevre baskısı, geleneksel cinsiyet rolleri ve ev içi sorumluluklar nedeniyle karar vermekte zorlanıyor. Bu projeyle kadınların ekonomik bağımsızlığını güçlendirmek, nitelikli kadın iş gücü oluşturmak, erkek egemen sektörlerde kadınların görünürlüğünü artırmak, ‘Mesleklerin cinsiyeti yoktur’ anlayışını yaygınlaştırmak ve toplumsal cinsiyet eşitliğine katkı sağlayacak kalıcı politikaların gelişmesine öncülük etmek hedeflerimiz” dedi.

Araştırmanın ortaya koyduğu ihtiyaç sahada karşılık buldu
‘İnşaatın Kadın Ustaları’ projesinin çıkış noktalarından birini, GYODER ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğiyle hazırlanan ‘İnşaat Sektörü ve İş Gücü Dinamikleri’ araştırmasının sonuçları oluşturuyor. Araştırma, inşaat sektöründe özellikle mavi yakalı işlerde kadınların varlığının son derece sınırlı olduğuna dikkat çekiyor. Araştırma kapsamında incelenen üretim süreçlerinde çalışan 12 bin 37 kişi içerisinde yalnızca 2 kadın çalışanın bulunması, kadınların mavi yakalı inşaat işlerinde karşı karşıya olduğu temsil sorununu çarpıcı biçimde ortaya koyuyor.

Araştırmada ayrıca sektör açısından asıl sorunlardan birinin kadınları ustalık gerektiren işlere çekebilmek olduğu belirtilirken; kadınlara mesleki eğitim verilmesi kadar, eğitim sonrasında istihdamlarının sağlanmasının da kritik önem taşıdığı vurgulanıyor. Bu dönüşüm için kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının birlikte hareket etmesi gerektiğine işaret ediliyor. Hatay’da hayata geçirilen ‘İnşaatın Kadın Ustaları’ modeli ise araştırmanın ortaya koyduğu bu ihtiyacı doğrudan sahaya taşıyor. Kadınların mesleki eğitim almasıyla başlayan süreç, işverenlerin projeye dahil olması ve kadın ustaların şantiyelerde fiilen çalışmaya başlamasıyla eğitimden istihdama uzanan bütüncül bir modele dönüşüyor. 

‘Artık varsayımları değil, sahadan aldığımız sonuçları konuşuyoruz’
GYODER Başkanı Neşecan Çekici, projenin geldiği noktaya ilişkin şunları söyledi: “Bu projeye başlarken önümüzde çok net iki gerçek vardı. Bir tarafta sektörümüzün giderek büyüyen nitelikli iş gücü ihtiyacı, diğer tarafta ise üretimin mavi yakalı tarafında yok denecek kadar az temsil edilen kadınlar. Hatay’da attığımız ilk adımla, doğru eğitim, doğru çalışma koşulları ve işveren desteği bir araya geldiğinde kadınların ustalık gerektiren işlerde de üretimin güçlü bir parçası olabileceğini sahada görüyoruz. Artık bir varsayımı değil, gerçek bir deneyimi konuşuyoruz.”

Çekici, projenin bundan sonraki dönemine ilişkin ise şu değerlendirmede bulundu: “Bizim için ‘İnşaatın Kadın Ustaları’ yalnızca belirli sayıda kadına meslek kazandıran bir sosyal sorumluluk projesi değil. Sektörün iş gücü yapısını daha kapsayıcı ve sürdürülebilir hale getirebilecek bir model. Hatay’da başlayan deneyimin farklı şehirlere ve boyacılığın ötesinde seramik, parke, restorasyon, tesviye ve vinç operatörlüğü gibi farklı uzmanlık alanlarına taşınmasını istiyoruz. Bunun kalıcı olabilmesi için de GYODER olarak sektörümüzü bu modele ortak olmaya, kadın ustalara eğitimden sonra gerçek istihdam alanları açmaya davet ediyoruz.”

TÜKD Hatay Şube Başkanı Tülin Kesiktaş ise Hatay’da başlayan projenin 31 ilde daha devam edeceğinin altını çizerek, “Şimdi hedefimiz daha fazla kadını eğitmek, daha fazla kadın ustayı istihdama kazandırmak ve yeni sektör iş birlikleri oluşturmaktır.Bu nedenle kamu kurumlarını, yerel yönetimleri, özel sektörü, meslek kuruluşlarını ve özellikle inşaat sektöründe faaliyet gösteren firmaları bu dönüşümün bir parçası olmaya davet ediyoruz. Hatay’da başlayan bu çalışma yalnızca bir istihdam projesi değildir. Bu proje; kadınların ekonomik güçlenmesini, toplumsal cinsiyet eşitliğini ve afet sonrası yeniden yapılanmada kadınların söz sahibi olmasını sağlayacak örnek bir sosyal dönüşüm modelidir. dedi.

TÜKD’den Prof. Dr. Gülgün Mıstıkoğlu ise mesleki yeterlilik eğitiminin kadın ustalara ücretsiz verilmesinin teşvik edilmesine vurgu yaparak, “Belki kamu tarafından karşılanabilir” dedi. Ayrıca kreş talebinin de işgücüne katılmak isteyen kadınlar için kıymetli olduğunu belirterek, en büyük engelin çocuklarını bırakacakları bir yerin olmaması olduğunu kaydetti.

Kadın ustalar bu kez kendi hikâyelerini anlattı
Projenin Hatay’daki pilot uygulamasında kadınlar, mesleki ve teknik eğitimlerin ardından şantiyelerde iş başı yaptı. İlk etapta boyacılık alanında başlayan uygulamayla kadınların yalnızca eğitim almaları değil, öğrendikleri mesleği gerçek çalışma ortamında sürdürülebilir bir gelir modeline dönüştürebilmeleri hedeflendi. İnşa Eden Kadınlar Zirvesi’nde gerçekleştirilen panelde de bu nedenle yalnızca projeyi tasarlayan kurumların değil, doğrudan sahada çalışan kadın ustaların deneyimleri merkeze alındı. Hatice Huylu ve Meryem Dizlek Özdil; inşaat sektöründe çalışma kararını nasıl aldıklarını, çevrelerinden aldıkları tepkileri, şantiyedeki ilk günlerini, karşılaştıkları önyargıları ve bu mesleğin geleceklerine ilişkin yarattığı değişimi katılımcılarla paylaştı. Böylece “İnşaatın Kadın Ustaları”, kadınların adına konuşulan bir proje olmanın ötesine geçerek kadın ustaların kendi deneyimlerini sektörle doğrudan paylaştığı yeni bir aşamaya taşındı.

Hedef: Hatay'dan Türkiye'ye yayılan sürdürülebilir bir model
Hatay’da boyacılık iş koluyla başlayan projenin önümüzdeki dönemde kas gücünün belirleyici olmadığı farklı uzmanlık alanlarına genişletilmesi hedefleniyor. Vinç operatörlüğü, seramik ve parke döşeme, tesviye, kaynak, restorasyon ve taş duvar işçiliği gibi alanlar projenin gelişim potansiyeli bulunan meslek kolları arasında yer alıyor. GYODER, TÜKD ve işverenlerin birlikte geliştirdiği modelin uzun vadeli hedefi ise kadınların inşaat sektöründeki mavi yakalı istihdamını istisnai örnekler olmaktan çıkararak kalıcı bir iş gücü modeline dönüştürmek.