Bu yılın şubat aylarıydı. Genç bir başekonomist, Ludovic Subran, “Türkiye’de 16 bin 800 şirket iflas edecek” dedi. 

Belki bu tahmin çok da öyle önemli bir öngörü olmayabilirdi. Fakat Ora AVM, Kayı Grup, Goldaş, ÇBS, Rodi Mood, çocuk giyim devi Bücürük, Orion Holding, Fi Yapı, Tanrıverdi Holding gibi sektörünün bir dönemine damga vurabilmiş markaların birbiri ardında iflası yaşanınca artık bu sese bir kulak vermek farz oldu. 

Alacak sigortası şirketi, Euler Hermes’in Başekonomisti Subran’la dün düzenlediği basın toplantısından hemen önce bir araya gelme imkanı bulduk ve Türkiye’yi, riskleri sorduk. Subran, 2013 yılında global bazda iflas edecek şirketlerde yüzde 2’lik artış, 2014’te ise yüzde 1’lik bir azalma bekliyor.  Subran ülkeleri üç gruba ayırıyor risklere göre. Ülkeler bazında özellikle Avrupa’da iflasların sebebi resesyonun uzaması. Daha az müşteri potansiyeline sahip artık firmalar. Fiyat rekabetleri de artmış durumda.  İkinci grup ülkelerde ise Doğu Avrupa ülkeleri, Polonya veya Çek Cumhuriyeti gibi ihracattan (yeni ihracat pazarları yaratamıyorlar) kaynaklı sorunlar yüzünden iflasların yaşandığı ülkeler var. Üçüncü grup ülkelerde ise, bu gruba Türkiye de giriyor, çok hızlı bir büyüme var. Fakat bu büyümeye paralel olarak pek çok firma batıyor bu ülkelerde. Euro krizi de bunda çok etkili. 2014’te ortaya çıkan yeni riskin ise finansman riski olduğuna dikkat çeken Subran, “ABD, Avrupa ve İngiltere’deki genişlemeci para politikalarının sona ermesi, Türkiye gibi ülkeler için de iflas risklerini artıracak” diyerek tehlikelerin altını çiziyor. 

TÜRKİYE’DE RİSKLİ SEKTÖRLER!

Bu yılın mayıs ayından bu yana TL euro karşısında yüzde 7 değer kaybetti. 3 ay önce şirketlerin ödediği borç ödemesi ile şimdiki arasında ciddi fark var. Subran’a göre bu durum borçların geri ödenememesi riskini ortaya çıkıyor. Aynı şekilde yurtdışında alacağı olan şirketler için de risk artıyor. Subran’ın tahminlerine göre inşaat, ağır metal gibi yüksek kamu finansmanı gerektiren sektörler de pek çok risklerle karşı karşıya. Bu sektörler finansman alanında etkilenecek.

“İNŞAATTA BÜYÜK İFLASLAR YAŞANABİLİR”

Konu risk ve iflaslar olunca ve Subran’ın dilinden de riskli sektörler içinden inşaat sektörü dökülünce haliyle Türkiye’de konut sektöründe yaşanan iflaslar geliyor hemen akla. Acaba Türkiye’de de İspanya veya ABD’de olduğu gibi bir balon var mı?

Türkiye’de inşaatta genel bir balon olduğundan bahsedilemeyeceğini söyleyen Subran, “Fakat hacimsel bir balon olduğu ortada. 2014’te inşaatta kredi daralması yaşanacak. Büyük firmalar bugüne kadar doların ucuzluğundan faydalanıyordu. Pek çok firmanın iyi yapılanmadığını düşünüyorum. Çok fazla proje var ve fiyatlar da yüksek” diyor. Türkiye’de konutların orta sınıfın karşılayamayacağı fiyatlardan satıldığına dikkat çeken Subran, üstelik de inşaatların yavaş ilerlediğine vurgu yapıyor. Subran İspanya kadar bir balon olmasa da, İspanya’da olduğu gibi hayalet şehirler oluşmasa da Türkiye’deki kredi daralmasının ve dolar kurundaki gelişmelerin ürkütücü bir sonucu olabileceğini de belirtiyor: Büyük inşaat şirketlerinde iflas sürprizleri yaşanabilir.

“ZORDAKİ ŞİRKETLERİ DAHA KÖTÜSÜ BEKLİYOR”

İspanya gibi ülkelerde bankaların yeniden sermayelendirme sürecinde olduğunu hatırlatıyor Subran. Bu yüzden Merkez Bankası’na bildirme zorunluluğu olmadan bankalar sadece kötü durumda olan firmalara kredi veriyor. Çünkü iyi bankalara verecek kredileri zaten yok.

60 milyar euro yeni sermayeye ihtiyaç var İspanya’da bankacılığın yeniden sermayelendirilmesi için. 2014 yılında büyüme başladığında büyümenin finansmanında büyük bir sıkıntı oluşacak.  “Türkiye için ise, kredi büyümesi milli gelir artışıyla doğru orantılı. Türkiye’de iyi işlemeyen kredi oranı sadece yüzde 3. Ama giderek artıyor. Ben yine de FED politikalarındaki değişime rağmen büyük bir problem olduğunu düşünmüyorum” diyen Subran, Türkiye’de durumun kredi açısından eskisi kadar kötü olmadğını düşünüyor: Zaten artık yüksek kredi hacimleri istenmiyor.  Batı Avrupa bankaları Polonya’ya kredi vermektense Türkiye’ye kredi vermeyi tercih ediyor.  2014 yılı içinse izlenmesi gereken bir risk konusu. Kredi kanalları Türkiye’de iyi yönetiliyor. Fakat finansal durumu kötü firmaların krediye ulaşım oranları bozulacak 2014’te. 

18 BİN 770 ŞİRKET BATACAK!

Her ne kadar 2014'ün 2012 ve 2013 kadar kötü olmayacağını söylese de Subran'ın 2014 için de bir iflas tahmini var: 18 bin 770 Türk şirketi iflas edecek. En büyük iflas riski olan sektörler olaraksa Subran, inşaat, kağıt, metal, kimya ve elektronik sektörlerini işaret ediyor. Fakat iflas büyüklüğü açısından alarm veren sektörler ise tekstil, perakende, inşaat ve elektronik.

“KRİZ DAHA BİTMEDİ”

Peki küresel kriz tamamen bitti mi? 

İşte Subran’ın yanıtı:  “Küresel finansal krizin henüz bittiğini düşünmüyorum. Bu tip yapısal krizlerin uyum süreci 5-10 yıl sürüyor. ABD’nin krizi atlatma açısından hızlı gittiğini görüyoruz. Ucuz enerji, ucuz işçi ve ucuz kredi maliyetleri buna yardımcı oluyor.”

“200 MİLYON KİŞİ MUHTEŞEM YÜZYIL’I MERAK EDİYOR”

Türkiye’nin jeopolitik açıdan ise çok önemli bir diplomatik köprü rolü taşıdığına dikkat çeken Subran, 2001’den bu yana 65 Türk dizisinin yurtdışına ihraç edildiğini ve büyüyen televizyon endüstrisinin bu ihracattan 50 milyon dolar gelir sağladığını hatırlatıyor. Türkiye’nin bölgeyle olan kültürel ve jeopolitik bağını tanımlamak için Türk dizilerini örnek gösteren Subran, 2012 yılında Türk dizileri ihracatının 130 milyon dolara ulaştığına, bu tutarın 2007’de sadece 1 milyon dolar olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle Türkiye’nin turizm gelirlerine yüksek katkısı olan bu durumun bir sosyal fenomen olduğunu söyleyen Subran, 43 ülkede 200 milyon seyircinin Muhteşem Yüzyıl’ın nerede çekildiğini merak ettiğini vurguluyor. Bunun sadece Türkiye’nin Balkanlar’dan Ortadoğu ve Güney Asya’ya uzanan bir köprü olma özelliğine bir örnek olduğunu belirten Subran, Türkiye’nin dış ticaret politikasının da yeni dönemde kritik bir rol oynadığının altını çiziyor.

“İRAN ANLAŞMASI TÜRKİYE’Yİ DEÐERLİ KILAR”

Subran, “Türkiye ihracatını çeşitlendirme yoluna gitti. Daha çok Ortadoğu ve Kuzey Afrika’ya yöneldi.  İhracatının yüzde 28’i bu bölgelere yapıldı. Aynı şekilde 2012’de İran’a altın ihracatı – sadece 1 yıl da sürse – dikkat çekiyor. 2013’ten itibaren yeniden altın ithalatçısı konumuna geri döndü.

İran’la yapılan nükleer enerjiyle ilgili global anlaşma, Türkiye’nin İran’la yaptığı ticaret üzerinde 2013 için bir olumsuz etkide bulunabilir. Öte yandan perakende pazar alanında  aslında İran Türkiye için büyük bir potansiyel pazar oluşturuyor. Mısır kadar nüfusu var bu ülkenin. Türk malı kimyasal, giysi veya tarım ürünlerine ihtiyacı olacaktır. Şimdi İran pazarı açıldıktan sonra hem Türk malları hem de Avrupa mallarının Türkiye üzerinden İran’a geçişi açısından hem coğrafi hem de ekonomik-diplomatik anlamda Türkiye daha önemli bir rol oynayacak” diyor.

KAYNAK: Habertürk