EVA Gayrimenkul Değerleme A.Ş.'nin "2013 Markalı Konut Araştırması", şehrin 35 bölgesinde 852 markalı konut projesinin yer aldığını, kent genelinde markalı konut sayısının 400 bine ulaştığını ortaya koyuyor. Kapsamlı araştırma arz edilen konut tipleri, bölgeler bazlı değer artışı, bölgelerde tip bazlı değer artışı, ilçelere göre markalı konut oranları ve bölgelere göre konut satış hızlarını gözler önüne sermenin yanı sıra bölgeler bazlı değerlendirmeleri de içeriyor.

Anadolu ve Avrupa yakalarında birim satış değerleri

Anadolu yakasında en yüksek birim konut satış fiyatına sahip olan bölgenin Bağdat Caddesi olduğu, en düşük birim satış değerine sahip olan bölgenin ise Tuzla olduğu belirleniyor. Bağdat Caddesi'nde konut ortalama birim metrekare satış fiyatı 12.700 TL/m2 iken, Tuzla bölgesinde bu değerin 2.350 TL/m2'ye kadar düştüğü gözleniyor. 

Araştırmaya göre Avrupa yakasında en yüksek birim konut satış fiyatına sahip olan bölgenin Fulya-Bomonti-Şişli-Büyükdere aksı olduğu, en düşük birim satış değerine sahip olan bölgenin ise Esenyurt olduğu görülüyor. En yüksek bölgedeki markalı konutların ortalama birim satış değerleri 11.800 TL/m2 iken, en düşük birim satış değerine sahip bölgedeki ortalama birim metrekare satış fiyatının 2.060 TL/m2 olduğu belirleniyor.

Markalı konut stoğu yüzdesi ilerliyor

EVA Gayrimenkul Değerleme uzmanları, İstanbul genelinde istatistiklere göre 5.103.586 adet konut bulunduğunu, tespitlerine göre bu konutların yaklaşık 400 bin adetinin markalı konut projelerinden oluştuğunu kaydediyorlar. Buna göre markalı konut oranı toplam konut stoğunun % 7,7'sini oluşturuyor.            

İstanbul Anadolu yakasında konumlu markalı konut projelerinin analizi sonucunda Çekmeköy, Tuzla, Sancaktepe ve Ataşehir ilçelerinde konumlu markalı konut projelerinin, Anadolu yakasının tamamındaki toplam markalı konut projelerinin içindeki en büyük paya sahip olduğu görülüyor. İstanbul Avrupa yakasında konumlu markalı konut projelerinin analizi sonucunda ise Avcılar, Küçükçekmece, Bakırköy, Şişli, Başakşehir, Beylikdüzü ve Esenyurt ilçelerinde konumlu markalı konut projelerinin, Avrupa yakasının tamamındaki toplam markalı konut projelerinin içindeki en büyük paya sahip olduğu ortaya çıkıyor. Buna göre Anadolu yakasında Üsküdar'da markalı konutların toplamdaki payı % 2,54 iken, Ataşehir'de % 23,58'e ulaşıyor. Avrupa yakasında ise Beyoğlu'nda markalı konutların toplamdaki payı % 0,21 iken, Esenyurt'ta % 30,11'e çıkıyor.

Konut kredisi hacmi ve faiz oranlarındaki değişim

EVA Gayrimenkul Değerleme’nin araştırmasına göre satın alım gücüne bakıldığında, Türkiye'de hane halkı kredi ödeyebilme kapasitesinin faiz oranlarından çok etkilendiği ortaya çıkıyor. Konut kredisi faiz oranları düşünce aylık ödeme rakamları da düşüyor ve konuta ulaşabilecek nüfus oranı düşüş arz ediyor. Buna bağlı olarak faizlerin düşme eğilimi içerisinde olduğu 2013 yılında kredi kullanımlarının artış eğilimi içerisinde olduğu görülüyor.

EVA Gayrimenkul Değerleme uzmanları, 2013 yılında konut kredisi faiz oranları yılın ikinci çeyreğinde aylık % 0,65'lere kadar gerilese de Ağustos ayı itibariyle artış trendi gösterdiğini, Aralık 2013'de ise faiz oranlarının bazı bankalarda aylık % 0,90 düzeylerine ulaştığına hatta daha da yükseldiğine dikkat çekiyor. Geçmiş yakın yıllarla kıyaslandığında ise 2009 yılı itibariyle kullandırılan toplam kredi 44.687.219 milyon TL, bir önceki yıla göre değişim oranı % 13 ve sene sonu kapanış faiz oranları aylık % 1,02 iken, 2013 yılı itibariyle kullandırılan toplam kredi miktarı takribi  110 milyon TL, bir önceki yıla göre değişim oranı % 22 ve sene sonu kapanış faiz oranları aylık % 0.89 şeklinde gerçekleşmiş bulunuyor. Resmi rakamlar henüz açıklanmadığından kümülatif konut kredi miktarının açıklanınca 110 milyon TL rakamının ve büyüme yüzdesinin  daha da yukarıya çıkma olasılığı bulunduğuna da değiniyorlar.

İstanbul'da ruhsatlı ve iskanlı konut sayısı gelişimi        

Araştırmaya göre İstanbul'da 2005 ila 2009 yılları arasında alınan yapı ruhsatları ile yapı kullanma izin belgeleri arasında oransal olarak büyük farklılıklar olduğu anlaşılıyor. 2005-2009 yılları arasında yapı ruhsatı alan toplam daire sayısının 500 bini geçtiği ve yapı kullanma izin belgesi alan toplam daire sayısının yaklaşık 75 bin civarında olduğu görülüyor. 2009 yılından sonra ise yasal sürecini tamamlayan daire sayısı yükseliş trendi göstermeye başlıyor, 2012 yılında yapı ruhsatı alan daire sayısı ile yapı kullanma izin belgesi alan daire sayısı arasındaki fark % 54'e geriliyor. Bu farkın 2005 yılında % 92 olduğu düşünülürse, EVA Gayrimenkul Değerleme uzmanları, verilerdeki gelişmelere göre önümüzdeki 10 yıllık dönemde hemen hemen her dairenin yapı kullanma izini belgesine sahip olacağını umduklarını belirtiyorlar.